Verkiezingsprogramma 2027–2030

1. Echte invloed en participatie

Wat wij willen

Hilversum verandert voortdurend. Er wordt gebouwd, verkeer wordt verlegd, zorg wordt anders ingericht en per 1 januari 2027 vormen wij samen met Wijdemeren één nieuwe gemeente. Elke keuze daarin heeft gevolgen voor mensen die die keuze niet zelf maken. Voor ons ligt daar de kern van participatie: wie iets doet met betekenisvolle gevolgen voor anderen, organiseert dat die anderen daar ook echt invloed op hebben.

Wij beginnen daarom niet bij de vraag welke vorm we inzetten, maar bij drie vragen:

• Wat gebeurt hier?
• Wie raakt dit?
• En welke verbinding vraagt dat?

De vorm – een buurtgesprek, een digitaal traject, een bewonersavond of iets anders – volgt uit die derde vraag.

Vier afspraken die wij nakomen

• Wij zijn eerlijk over de ruimte die er is. Bij elk voorstel maken wij vooraf duidelijk waarover wel en waarover niet besloten kan worden. Meepraten over iets dat al vastligt, kost vertrouwen.
• Wij vertellen altijd terug wat er met inbreng is gebeurd. Binnen een afgesproken termijn, openbaar en met de redenen erbij: dit hebben wij gehoord, dit hebben wij overgenomen, dit niet en waarom niet. Terugkoppeling is verantwoording en geen hoffelijkheid.
• Wij kijken wie er nog ontbreekt. Een avond waar iedereen welkom is, trekt in de praktijk vaak dezelfde mensen. Wij vragen bij elk traject welk perspectief aan tafel mist – van jong tot oud, van stad tot dorp, van bewoner tot ondernemer – en zoeken dat actief op.
• Wij houden de drempel laag en de route kort. Een idee of zorg uit de buurt of het dorp mag niet stranden bij de vraag bij welk loket het thuishoort. Elke wijk en elk dorp heeft bij ons een gezicht. Wij zorgen dat een voorstel met voldoende steun op de politieke agenda komt, met een openbaar antwoord binnen een vaste termijn.

Van top-down naar bottom-up: bewoners en ondernemers doen vanaf het informele begin mee. Eerst luisteren, dan samen de randvoorwaarden opstellen, daarna pas plannen maken. Ruimte voor verschillende uitkomsten per buurt of dorp is vanzelfsprekend. Burgerinitiatieven faciliteren wij actief.

Blijvende zeggenschap: naast invloed op afzonderlijke plannen willen wij blijvende zeggenschap over prioriteiten in buurten en dorpen. De gemeenteraad stelt de kaders. Gebiedsagenda’s, jaarlijkse gesprekken en gebiedsbudgetten zijn de instrumenten die wij willen uitwerken. Waar bewoners dat willen, onderzoeken we gekozen dorps- of wijkraden.

Het uitdaagrecht: inwoners en maatschappelijke organisaties krijgen het recht om een taak van de gemeente over te nemen of samen met de gemeente op een nieuwe manier uit te voeren. Wij willen dat dit recht in de participatieverordening ruim en werkbaar staat. Het uitdaagrecht is een van de antwoorden, nooit het vertrekpunt.

Ons participatieplatform: met de lancering van ons participatieplatform, samen met GE-Hilversum en Hilversummers.nl, maken wij deze afspraken concreet en toegankelijk voor iedere Hilversummer – in de stad, de wijken én de dorpen.

Wat wij hiervan verwachten: betere besluiten, minder vertraging en meer vertrouwen. Participatie draagt bij aan draagvlak en herstel van vertrouwen in het openbaar bestuur. Dat is geen vrijblijvende ambitie. Wij laten ons hierop aanspreken en leggen er jaarlijks openbaar verantwoording over af.

2. Betrouwbaar en integer bestuur

Wat wij willen

• Actieve openbaarheid en zorgvuldige behandeling van WOO-verzoeken.
• Uitwerken van een herstelmogelijkheid bij een onbedoelde eerste fout.
• Onderzoek naar een gemeentelijke of regionale ombudsman of ombudscommissie.
• Aandacht voor onafhankelijke lokale journalistiek.
• Grip op regionale samenwerking: raad en inwoners houden zicht en invloed.
• De gemeente blijft dichtbij, ook in de dorpen: spreekuren in dorpshuizen of een mobiel loket, passend bij de behoefte.
• Participatie als bijdrage aan draagvlak en herstel van vertrouwen in het openbaar bestuur.

3. Gezonde financiën en transparantie

Wat wij willen

• Realistische ramingen en duidelijke risicoanalyses.
• Volledige toekomstige kosten (inclusief beheer) zichtbaar maken.
• Prioriteiten stellen wanneer niet alles tegelijk betaalbaar is.
• Minder uitgaven aan dure externe inhuur.
• Bij harmonisatie na de fusie: voorspelbare lasten, geen plotselinge sprongen.
• Afvalheffing blijft betaalbaar en houdt rekening met huishoudgrootte; afval scheiden moet lonen, zonder meer dumping of onevenredige lasten voor lage inkomens.

4. Passende en betaalbare woningen

Wat wij willen

• Sociale huur en betaalbare middeldure huur/koop een duidelijke plaats geven; ambitie circa 40% sociale huur bij nieuwbouw waar haalbaar, geen starre norm per project.
• Doorstroming ondersteunen met passende woonvormen voor ouderen.
• Pilot starterslening, zodat starters sneller een koopwoning kunnen bereiken.
• Mogelijkheden voor splitsen, optoppen en transformatie zorgvuldig beoordelen (maatwerk per locatie).
• Bedrijventerreinen behouden voor de werkgelegenheid; woningbouw alleen waar bedrijfsruimte niet meer nodig is en wonen goed past – geen verdringing van bedrijven.
• Lokale binding bij woningtoewijzing laten toetsen. Geen voorrang voor statushouders ten koste van mensen die al lang op de wachtlijst staan.
• Bij voorkeur eerst bouwen binnen de bebouwde kom. Beperkte uitbreiding buiten de kom alleen na zorgvuldige afweging van natuur, landschap en voorzieningen.
• Bij nieuwbouw voorzieningen, groen en bereikbaarheid meewegen. Hoogte en dichtheid passend bij het karakter van de buurt of het dorp.
• Woonwagenbewoners: uitbreiding van standplaatsen, op basis van de uitspraak van de rechter.

5. Bereikbaar en verkeersveilig

Wat wij willen

• Geen uitbreiding van betaald parkeren in Kerkelanden, de Hilversumse Meent en Wijdemeren, tenzij bewoners dat zelf willen.
• Bestaand parkeerbeleid evalueren en waar nodig herijken; parkeren is geen melkkoe.
• Aandacht voor bezoekersparkeren en mantelzorgparkeren, zodat sociale contacten mogelijk blijven.
• Investeren in veilige, samenhangende fietspaden én voldoende parkeerplekken – per buurt wat het meest nodig is.
• Openstaan voor gratis parkeren op zondag in het centrum, in overleg met bewoners en ondernemers.
• Openstaan voor een P+R aan de rand, mits de verbinding met het centrum snel, frequent en betaalbaar is.
• Betere doorstroming, veilige fietsroutes en kruispunten; geen onnodige 30 km-zones – alleen waar nodig en met draagvlak.
• Veilige schoolomgevingen en betere verbindingen tussen dorpen en station.
• Toegankelijkheid voor mensen met een beperking meewegen.
• Het centrum bereikbaar houden: autoluw waar het kan, zonder de auto overal uit te sluiten.

6. Veiligheid in de openbare ruimte

Wat wij willen

• Meer zichtbare boa’s en politie, ook ’s avonds en in het uitgaansgebied, zonder dat toezicht in andere wijken en dorpen daaronder lijdt.
• Gericht aanpakken van overlast, intimidatie en gevaarlijk fatbikegedrag.
• Gerichte inzet van camera’s op overlastpunten; camera’s ondersteunen, maar vervangen zichtbaar toezicht niet.
• Minder concentratie van coffeeshops in het centrum en vermindering waar dit overlast terugdringt, met goede regulering zodat problemen niet verschuiven.
• Duidelijkheid over melden en opvolgen van overlast, met terugkoppeling.
• Samenwerking tussen gemeente, handhaving, politie en jongerenwerk.

7. Groen, netjes en verstandig duurzaam

Wat wij willen

• Betaalbare isolatie en energiebesparing; prioriteit voor zonnepanelen op daken.
• Geen grote windmolens of windturbines bij onze dorpen of in het buitengebied.
• Goed groenonderhoud en minder zwerfafval; bij maaibeheer veiligheid, gebruik, biodiversiteit en kosten zichtbaar afwegen.
• Meer groen in wijken, met aandacht voor verkoeling en wateropvang – als maatwerk, niet als star verbod dat woningbouw blokkeert.
• Eerder klimaatneutraal dan 2050 is geen doel op zich; we kiezen voor aantoonbaar resultaat zonder onbetaalbare lasten.
• Het standpunt over de zero-emissiezone staat bij ondernemers in paragraaf 12 (Blok D).

8. Zorg, ondersteuning en minima

Wat wij willen

• Begrijpelijke informatie over Wmo en inkomensondersteuning.
• Eén herkenbaar aanspreekpunt bij meerdere hulpvragen.
• Betere en toegankelijke minimaregelingen, óók voor werkenden, tot 130% van het sociaal minimum.
• Waardering en ondersteuning voor mantelzorgers en vrijwilligers.
• Aandacht voor mensen met psychische en sociale kwetsbaarheid, ouderenzorg dichtbij huis en eenzaamheid.
• Vroegtijdige, laagdrempelige ondersteuning op school én goede jeugdzorg wanneer die nodig is.

9. Jongeren, sport en verenigingen

Wat wij willen

• Veilige jongerenontmoetingsplekken met duidelijke afspraken.
• Samenwerking rond preventie, mentale gezondheid en schoolverzuim.
• Fonds voor voordelige, terugbetaalbare leningen aan sportverenigingen.
• Behoud en versterking van sport- en beweegmogelijkheden in buurten en dorpen.
• Ondersteuning die ook scouting, culturele verenigingen en laagdrempelige clubs bereikt.
• Veilige schoolroutes en aandacht voor behoud van scholen in de dorpen.

10. Asielopvang en integratie met afspraken

Wat wij willen

• Duidelijkheid over kaders, afspraken en verantwoordelijkheden.
• Zorgvuldige communicatie; eerst in gesprek, dan plannen.
• Voorkeur voor kleinschalige locaties; geen noodopvang.
• Geen groot of regionaal AZC.
• De omvang past bij de draagkracht van buurten en voorzieningen.
• Den Haag moet zijn afspraken nakomen én de instroom beperken als zij willen dat gemeenten de afspraken in de Spreidingswet opvolgen.
• Samen met andere gemeenten het Rijk aanspreken op nakoming van afspraken en op beheersing van de instroom.

11. Sterke wijken, dorpen en voorzieningen

Wat wij willen

• Behoud en gebruik van buurt- en dorpsvoorzieningen; ontmoetingsplekken wegen we op maatschappelijke waarde, bereikbaarheid en betaalbaarheid.
• Meerjarige steun voor wijk- en buurtcentra, zodat zij gezonde plannen kunnen maken.
• Elke wijk en elk dorp verdient een toegankelijke ontmoetingsplek; we benutten bestaande buurthuizen, bibliotheken en dorpshuizen.
• Duidelijkheid over veranderingen in regels, tarieven en dienstverlening.
• Samenwerking met inwoners en lokale organisaties bij de uitwerking van plannen.
• Geen verdere gemeentelijke schaalvergroting nastreven.

12. Ruimte voor lokale ondernemers

Wat wij willen

• Minder onnodige regels, eenvoudiger vergunningen en snellere afhandeling.
• Afschaffing van de bootjesbelasting.
• Meer ruimte voor horeca in Hilversum-Oost en minder belemmeringen voor evenementen.
• Kleine niet-commerciële dorpsevenementen vrij van leges.
• Geen zero-emissiezone in het winkelgebied.
• Het Media Park blijft belangrijk voor werkgelegenheid, innovatie en Hilversum als mediastad. Bij structurele leegstand onderzoeken we passende woningbouw, zonder de mediasector te belemmeren.
• Samenwerking met ondernemersorganisaties; ruimte voor media, makers en lokale economie.
• Toerisme stimuleren dat ondernemers en horeca versterkt, met behoud van rust in woonbuurten en bescherming van kwetsbare natuur. De toeristenbelasting verhogen we niet zomaar.

13. Cultuur, media, erfgoed en recreatie

Wat wij willen

• Aandacht voor toegankelijke cultuur en lokale verenigingen.
• Mogelijkheden voor betaalbare werk- en oefenruimte voor makers.
• Zorgvuldige omgang met monumenten; eigenaren krijgen duidelijkheid.
• Behoud van aandacht voor bibliotheekvoorzieningen en ontmoeting.

14. Natuur en dierenwelzijn

Wat wij willen

• Natuurgebieden en het plassengebied beschermen en natuurwaarden betrekken bij ruimtelijke en recreatieve plannen.
• Balans tussen recreatie, natuur en ondernemerschap rond de plassen; kwetsbare plekken beschermen.
• Balans tussen natuur en landbouw; ruimte voor toekomstbestendige, duurzame landbouw en korte ketens.
• Gezondheid voorop: geen landbouwbestrijdingsmiddelen rond woningen en scholen; beschermingszones die uitvoerbaar zijn voor boeren.
• Aandacht voor de kwaliteit van water en bodem.
• Duidelijke afspraken over de gemeentelijke bijdrage aan dierenwelzijn; behoud van aandacht voor dierenopvang en dierenambulance.
• Boeren als landschapsbeheerders meewegen; landbouwgrond is geen vanzelfsprekende bouwlocatie.